AĞIZ KOKUSU
(HALİTOSİS)
Ağız kokusu; kişinin
sosyal hayatını çok olumsuz yönde etkileyebilen, sık görülen ve
sebebinin anlaşılması ve tedavisi zor olan bir şikeyetttir. Bazen
insan bu kokunun farkındadır ve tedavisi için doktora başvurur ancak
bazı hastalarda sadece diğer insanlar tarafından farkedilir ve kişi
sebebini bilmeden sosyal olarak zorluklar yaşar.
Sebepleri Nelerdir: Ağız kokusu
sebeplerinin çok büyük bir çoğunluğu KBB ve diş hastalıklarına
bağlıdır. Sebepleri şu şekilde sırlayabiliriz:
-Diş ve dişeti
hastalıkları:Diş aralarında ya da girintilerde biriken yiyecek
artıkları ve bakteriler kokuya yol açar
-Bademcik hastalıkları:Bademcik iltihapları ve bademciklerin
üzerindeki girintilerde biriken yiyecek, bakteri ve epitel artıklarına
bağlı koku
-Sinüzit ve geniz akıntısı
-Tükrük salgısının azalması: Tükrük ağız içindeki artıkları temizler
ve bakterilerin üremesine engel olur. Bu salgıtı azaltan hastalıklarda
veya sabah ilk uyanıldığında tükrük salgısı az olduğundan ağız kokusu
daha çok olur.
-Ağız içindeki aft, yara ve iltihaplar
-Akciğer hastalıkları
-Şeker hastalığı, böbrek ve kartaciğer rahatsızlıkları
-Mide hastalıkları
Sebep Nasıl Bulunur: Ağız kokusu
sebeplerinin çoğu diş hastalıkları ve KBB hastalıklarına bağlıdır. Bu
nedenle hem KBB uzmanları hem de diş hekimlerinin muayenesi
gereklidir. Genellikle çok ileri tetkikler gekemez. Bazen sinüzit için
filmler çekmek gerekebilir. Ya da sistemik hastalıklar için bazı kan
tahlilleri gerekir. Ama önemli olan KBB ve diş hekiminin muayenesidir.
Muayene sırasında, bademciklerin durumu, geniz akıntısının varlığı,
burun içinin görünümü, ağız da herhangi bir problemin olup olmadığı,
dişlerin durumu, diş etleri, diş aralarında birikim yapacak ceplerin
olup olmadığı gibi durumlara dikkat edilir. Ancak her zaman kesin bir
sebep bulmak mümkün değildir.
Nasıl Tedavi Edilir: Ağız kokusunun
tedavisi, sebebin bulunmasına bağlıdır. Kesin bir sebep bulunursa
bunun ortadan kaldırılması ağız kokusunun da tedavisi olacaktır. Eğer
bademciklerle ilgili olduğu düşünülürse öncelikle bademcik iltihabına
yönelik ilaç tedavisi uygulanabilir ancak genellikle kronik problem
olduğundan bademciğe bağlı ağız kokularında bademciklerin alınması
gerekir. Diş ve diş eti problemleri ağız hijyeninin doğru şekilde
sağlanmasıyla ortadan kaldırılabilir. Dişlerin fırçalanması diş bakımı
için yeterli değildir. Çoğu kişide diş fırçalanması bile tam anlamıyla
yapılmamaktadır. Diş ipi çok faydalı bir temizleme yöntemidir. Diş
aralarındaki artıkları temizler. Bazen dişlerin aralarında fırça ya da
iple temizlenemeyecek cepler oluşur. Bu durum bazen dişin çekilmesini
gerektirir. Ağız gargaraları da bakteriler üzerine etkili olduğu için
ağız kokusuna olumlu etki yaparlar.
Eğer sinüzit ve geniz akıntısı
gibi durumlar muayene ya da filmlerle tesbit edilirse buna yönelik
ilaç ya da ameliyatla tedaviler uygulanır. Tükrük salgısını azaltan
hastalıklar varsa bunlara yönelik tedaviler planlanır. Gün
içinde bol su içilmesi ağız kuruluğuna ve ağız kokusuna olumlu etki
edebilir. Dilin fırçalanması, sarımsak ve soğan gibi koku verecek
yiyeckelerden sakınılması, sigaradan uzak durulması faydalıdır. Akciğer, böbrek, karaciğer
ve şeker hastalığına bağlı kokular az görülür ve genellikle asıl
hastalığa bağlı diğer belirtiler ile beraberdir. Bu hastalıklardan
şüphelenildiğinde hastanın ilgili branşlara yönlendirilmesi gerekir.