Östaki Borusu Nerdedir ve Ne görevi Vardır:
Östaki borusu burnun arka kısmında bulunan ve geniz adı verilen bölge
ile orta kulak arasında geçis sağlayan bir kanaldır. Bu kanal orta
kulağın hava almasını sağladığı gibi bu bölgedeki salgıların genize
akması için de bir yol oluşturur. Dış ortamdaki basınç
değişikliklerinde orta kulağında buna uyum göstermesini sağlar. Östaki
borusu yaklaşık 3,5-4 cm boyutlarındadır. Çocuklarda daha düz olan bu
kanal erişkinlerde bir dirsek oluşturur. Bu nedenle burundan ve
genizden orta kulağa bakteri geçisi çocuklarda daha kolay olur ve
çocuklar daha kolay orta kulak iltihabı geçirirler.
Nasıl Tıkanır: Östaki borusunun iyi
çalışmasını engelleyen en önemli hastalıklar geniz bölgesindeki
hastalıklardır. Geniz eti,
allerji, sinüzit,
burunda et ve iltihap, geniz bölgesi
tümörleri ve dış ortamdaki ani basınç değişiklikleri (uçak
yolculukları veya dalma gibi) bu kanalın tam çalışmasını önler. Bu
gibi durumlarda orta kulak yeterince hava alamaz ve içeride negatif
basınç oluşur. Bu negatif basınç kulak zarını içe doğru çeker ve orta
kulakta sıvı birikimine hatta daha ileri durumlarda kanamalara yol
açar.
Ne Gibi Şikayetler Yapar: Tıkanıklığın az
olduğu durumlarda hasta genellikle sadece hafif bir basınç ve
dolgunluk hisseder. Ancak daha ileri durumlarda işitme kaybı, ağrı,
dolgunluk hissi, baş dönmesi ve çınlama hisseder.
Nasıl Teşhis Konur: Teşhis genellikle
hastanın anlattıkları ve muayene ile konur. Muayene sırasında kulak
zarında çökme, kızarıklık tesbit edilir. Burun içinde akıntı, iltihap
ya da allerjik bulgular görülür. Geniz bölgesinin muayenesi zordur ve
bazen tam görülemez. Bu bölgede iltihap, geniz akıntısı, tümör gibi
östaki borusunu tıkayan hastalıklar saptanabilir. Bazen muayene
yeterli olmaz ve bazı tetkikler yaptırmak gerekebilir. Kulakla ilgili
olarak işitme testi ve basınç ölçümü yapılabilir. Ayrıca geniz bölgesi
ile ilgili olarak bazen bilgisayarlı tomografi ya da MR çekilmesi
gerekebilir. Allerji düşünüldüğünde allerji testlerine ihtiyaç
duyulabilir.
Nasıl Tedavi Edilir: Tedavide iki durum
göz önüne alınır. Birincisi orta kulaktaki problemin düzeltilmesi,
ikincisi de geniz bölgesinde tıkanıklık yapan hastalığın tedavi
edilmesi. Orta kulaktaki problem için ilaçlar genellikle yeterlidir.
Özellikle yeni oluşmuş bir iltihaba ya da basınç değişikliğine bağlı
bir tıkanıklık ise ilaçsız bile düzelebilir. En çok kullanılan ilaçlar
antihistaminik denilen
ve allerjiye yönelik ilaçlarla,
dekonjestan denilen ve
burun ve geniz bölgesini genişleten ilaçlardır. İltihap söz konusuysa
antibiyotik gerekebilir. İlaçlarla düzelmeyen durumlarda kulak zarının
çizilerek orta kulaktaki suyun boşaltılması ve
kulak zarına tüp takılması
ameliyatları yapılabilir. Bu tüp orta kulağın hava almasını sağlar.
Geniz bölgesinin
tedavisi ise bu bölgedeki hastalığın ne olduğuna göre değişir. Eğer
çocuklarda daha çok görüldüğü gibi geniz eti varsa bunun alınması
gereklidir. Allerji ya da iltihap varsa bunlar ilaçlarla tedavi
edilir. Sinüzit ya da burun eti gibi durumlar derecesine göre ilaçla
ya da sonuç alınamazsa ameliyatla tedavi edilir. Bu bölgedeki tümörler
genellikle ışın tedavisi ve bazen ameliyatla tedavi edilirler.