MANYETİK RESONANS
Manyetik Resonans Nedir: Manyetik Resonans
(MR) tekniği, tıbbın bütün alanlarında olduğu gibi KBB'de de sık
kullanılan, bilgisayarlı tomografi gibi kesitsel görüntüler veren ancak
teknik olarak ondan tamamen farklı olan, hastalıkların tanınmasında
doktora çok fazla yardımcı olan bir teşhis yöntemidir. Bilgisayarlı
tomografide hastaya x ışını verilerek dokuların bunu tutma oranlarına
göre görüntü oluşurken, MR'da hasta bir manyetik alan içine
yerleştirilir ve radyofrekans dalgaları gönderilir. Bu manyetik alan
içerisinde, doku hücrelerinin içinde bulunan hidrojen atomu,
radyofrekans dalgasıyla karşılaştığı zaman sinyal oluşturur ve bu
sinyaller bir görüntü oluşturur. Her dokunun ve hasta bölgelerin
oluşturduğu sinyalin gücü farklı olduğu için oluşan görüntüde bu dokular
birbirinden çok iyi ayrılırlar. MR özellikle yumuşak dokuların
incelenmesinde en iyi yöntemdir.
MR Nasıl Çekilir: MR çekilirken, hasta
bilgisayarlı tomografi de olduğu gibi bir makine içine yatırılır. Bu
durum bazen özellikle kapalı yerde kalma korkusu olan hastalarda sorun
yaratabilmektedir. Ancak açık MR adı verilen makineler ile bu sorun
aşılabilmektedir. Bu makine içinde manyetik alan vardır ve radyofrekans
dalgaları veren aletler bazen sesli bir şekilde çalışırlar. İnceleme
süresi değişken olmakla beraber 20-30 dakika sürmektedir.
MR çekilirken x ışını kullanılmadığı için hamilelerde
de rahatlıkla kullanılabilir. Hastanın pozisyonunu değiştirmeden değişik
düzlemlerde çekim yapılabilir. Kalp pili, koklear implant (biyonik
kulak), manyetik materyalden yapılmış kalp kapağı, bazı protezler
takılmış hastalarda çekim yapılamaz.
MR Teknikleri Nelerdir: MR çekilirken
radyofrekans dalgası belli aralıklarla verilir ve sonra kesilir.
Radyofrekans dalgası uygulanırken hidrojen atomları belli bir fazda
harekete başlarlar, sinyal kesildikten sonra önce biribirinden bağımsız
ve farklı fazda harekete başlarlar (defaze olurlar) ve sonra tamamen ilk
pozisyonlarına dönerler. Her dokudaki hidrojen atomlarının yoğunluğu,
defaze olma süreleri ve ilk pozisyonlarına dönme süreleri farklı olduğu
için MR çekilirken bu özelliklerden yararlanılır. Radyofrekans
dalgasının uygulama sıklığını ve sinyali ölçme süresini ayarlayarak
farklı görüntüler elde edilir. Buna göre MR teknikleri T1 ağırlıklı, T2
ağırlıklı ve proton ağırlıklı olmak üzere 3 teknikte incelenir. Nasıl
teknik uygulanacağına, hastalığın bölgesi ve durumuna göre Radyoloji
uzmanları karar verir.
KBB Alanında Nasıl Kullanılır: MR tüm
branşlarda olduğu gibi KBB'de de sık kullanılır. En sık kullanıldığı
bölgeler şunlardır:
-İç kulak hastalıklarında, özellikle tümör düşünülen
durumlarda
-Boyundaki kitlelerin teşhisinde
-Yine başta boyun dokuları olmak üzere tüm bölgelerdeki tümör
ya da kanser hastalığının yayılımının belirlşenmesi ve ameliyatının
planlanmasında
-Geniz adı verilen ve muayenesinin bazan zor olduğu burnun
arka kısmının hastalıklarında